السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

113

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

مقتول ، حق مطالبهء ديه از قاتل ندارد ، مگر آنكه قاتل به آن رضايت دهد ، كه در اين صورت ، قصاص ساقط و ديه جايگزين آن مىشود . با تراضى دو طرف ، توافق بر بيشتر يا كمتر از ديه نيز جايز است . 20 ابزار ابراز رضايت : رضايت امرى باطنى و قلبى است كه ابزار ابراز آن عبارتند از : لفظ ، مانند آنكه بگويد : راضى هستم يا اجازه دادم و يا پذيرفتم ( - - - ) اجازه ) ؛ فعل ، مانند دادن ؛ اشارهء بيانگر رضايت ؛ 21 نوشتهء دلالت كننده بر آن ؛ 22 شاهد حال و قراين و شواهد گوياى رضايت ، مانند مهمان پذيرهايى كه درِ آنها بر روى عموم باز است 23 و بنابر مشهور ، سكوت دوشيزه در خصوص ازدواج 24 ( - - - ) باكره ) . 1 . لسان العرب و المفردات ( راغب ) ، واژهء « رضى » * 2 . مستمسك العروة 5 / 442 - 443 ؛ مستند العروة ( الصلاة ) 2 / 63 - 64 ؛ العروة الوثقى 1 / 387 * 3 . العروة الوثقى 2 / 376 - 377 * 4 . جواهر الكلام 24 / 127 * 5 . 36 / 406 * 6 . 22 / 260 - 268 * 7 . مصباح الفقاهة 4 / 4 - 6 * 8 جواهر الكلام 25 / 199 * 9 . 30 / 204 * 10 . 29 / 174 - 183 * 11 . 361 * 12 . تحريرالوسيلة 1 / 477 * 13 . الأنوار اللوامع 10 قسم 1 / 8 * 14 . جواهر الكلام 40 / 349 - 350 * 15 . 328 * 16 . 29 / 111 * 17 . 115 * 18 . 31 / 13 * 19 . 26 / 186 - 188 * 20 . مبانى تكملة المنهاج 2 / 123 - 125 * 21 . العروة الوثقى 5 / 635 * 22 . مفتاح الكرامة 16 / 575 * 23 . العروة الوثقى 2 / 374 - 375 * 24 . جواهر الكلام 29 / 203 . رَضح - - - ) رضخ رضخ رَضخ [ رَضح ] عطايى اندك از غنيمت‌جنگى . مراد از رضخ ، عطايى اندك از غنيمت جنگى است كه به فرد يا افرادى كه در جنگ شركت كرده ولى سهمى از غنيمت ندارند ، داده مىشود . مراد از عطاى اندك ، كمتر بودن آن از سهم غنيمت بَران است ؛ بدين معنا كه رضخ بَر ( مَرضوخ لَه ) اگر سواره است سهمش كمتر از سهم سواره و اگر پياده است كمتر از سهم پياده باشد . 1 از اين عنوان در باب جهاد سخن رفته است . مستحقان رضخ : كسانى كه به اذن امام عليه السّلام در جنگ شركت كرده ولى سهمى از غنيمت ندارند ، مستحق رضخ‌اند . آنان عبارتند از زنان ، بردگان و كفّار . 2